A A A A Kontrast:
A++ A+ A Czcionka:
sobota 27.05.2017RSS

dzialki.jpgdzialki_jesien.jpgdzialki_lato.jpgdzialki_wiosna.jpgdzialki_zaloba.jpg

rozklad_jazdy.jpgrozklad_jazdy_jesien.jpgrozklad_jazdy_lato.jpgrozklad_jazdy_wiosna.jpgrozklad_jazdy_zaloba.jpg

zgk.pngzgk_zima.pngzgk_zalobna.pngzgk_lato.pngzgk_jesien.png

gops.pnggops_zima.pnggops_lato.pnggops_jesien.pnggops_zalobna.png

szkolnictwo_zima.pngszkolnictwo_zalobna.pngszkolnictwo_jesien.pngszkolnictwo_wiosna.pngszkolnictwo_lato.jpg

gospodarka_odpadami.jpggospodarka_odpadami_jesien.jpggospodarka_odpadami_lato.jpggospodarka_odpadami_wiosna.jpggospodarka_odpadami_zaloba.jpg

nie_uzaleznieniom.jpgnie_uzaleznieniom_jesien.jpgnie_uzaleznieniom_lato.jpgnie_uzaleznieniom_wiosna.jpgnie_uzaleznieniom_zaloba.jpg

osrodki_zdrowia.jpgosrodki_zdrowia_jesien.jpgosrodki_zdrowia_lato.jpgosrodki_zdrowia_wiosna.jpgosrodki_zdrowia_zaloba.jpg

fair_play.jpgfair_play_jesien.jpgfair_play_lato.jpgfair_play_wiosna.jpgfair_play_zaloba.jpg

biblioteka.jpgbiblioteka_jesien.jpgbiblioteka_lato.jpgbiblioteka_wiosna.jpgbiblioteka_zaloba.jpg

muzeum.jpgmuzeum_jesien.jpgmuzeum_lato.jpgmuzeum_wiosna.jpgmuzeum_zaloba.jpg

sokis_zima.pngsokis_zalobna.pngsokis_wiosna.pngsokis_lato.pngsokis_jesien.png

imprezy.jpgimprezy_jesien.jpgimprezy_lato.jpgimprezy_wiosna.jpgimprezy_zaloba.jpg

Osiedle Grodzisko Wały
Historyczne zdjęcia postaci
Historyczne zdjęcia obiektów
Kirkut
Kościół pw. NMP w Janowie
Kościół pw. Św Bartłomieja w Żurawiu
Park dworski
Młyn Kołaczew
Schronisko PTT
Nadleśnictwo Złoty Potok
Stajnia Wiking
Pałac Raczyńskich
Dworek Zygmunta Krasińskiego
Kościół pw. Św. Jana Chrzciciela w Złotym Potoku
Zamek Ostrężnik
2016-03-20 18:03

Grodzisko_Waly (5).jpgWarowny gród obronny - grodzisko skalne ,,Osiedle Wały" (największe na południu Polski). Zamieszkiwane dość długo bo od VIII do XII wieku. Grodzisko posiadało potrójne wały (widoczne do dzisiaj), zbudowane z ziemi, kamieni i drewna. Centrum grodu tzw. gródek , w kształcie elipsy zajmował ok. 1410 m² powierzchni (średnica 45 m) , i był siedzibą znacznego władcy terytorialnego. Zajmował boczne położenie w stosunku do całego osiedla, na najbardziej na zachód wysuniętej skalistej części wzgórza, opadającego przepaścią do doliny rzeki Wiercicy. Na przylegającej od strony północnej do gródka, bocznej skale, znajdowało się miejsce kultu bożka Światowita, o czterech twarzach. W półokrągłym (widocznym jeszcze dzisiaj) wyżłobieniu, na szczycie skały, składano ofiary dziękczynne. Tam też, znajdowała się (widoczna jeszcze dzisiaj) , wydrążona w skale studnia o nieznanym przeznaczeniu. Być może do niej wrzucano ofiary dziękczynne. Władca tego terenu był prawdopodobnie, jednocześnie najwyższym kapłanem. W gródku po stronie południowej, w wyżłobieniu skalnym, palił się wieczny ogień, a nad nim znajdowały się zabudowania drewniane siedziby władcy, ogrzewane od dołu ciepłem ognia. Palenisko było tak zabezpieczone, że ogień z żadnej strony nie był widoczny. Każde z dwóch przedgrodzi otoczone było oddzielnym wałem, a od gródka dzieliły je jeszcze dodatkowo fosa i wał. W ten sposób utworzyły się niejako trzy pierścienie wałów, które od południa zamknięte były poprzeczną fosą i jeszcze jednym wałem, wzmocnionym od wewnątrz drzewem i kamieniami. Wejścia znajdowały się w narożnikach wałów. Wewnątrz wałów, w podgrodziach stały drewniane domy mieszkalne i budynki gospodarcze, usytuowane w podobny sposób jak w Biskupinie. W wewnętrznym podgrodziu mieszkała prawdopodobnie starszyzna plemienna, a w podgrodziu zewnętrznym reszta mieszkańców. Podgrodzia zajmowały łączny obszar o powierzchni 16.406 m². W osiedlu hodowano zwierzęta i uprawiano orkisz - prymitywną formę pszenicy. Osiedle zamieszkiwało w tym czasie kilkaset osób. Prawdopodobnie wraz ze zwiększeniem się liczby mieszkańców i rozwojem rolnictwa, plemię zamieszkujące Osiedle Wały, wykarczowało lasy, pozyskując tereny uprawne i założyło nieopodal od strony północnej nową osadę (powyżej obecnej pstrągarni) nad Złotym Potokiem (tak początkowo nazywała się Wiercica). Ostatecznie Osiedle Wały, które było ostoją starej wiary upadło i zostało zapomniane wraz z umocnieniem się na tym terenie chrześcijaństwa.

2016-03-21 22:46
2016-03-21 22:41
2016-03-20 21:24
 
2016-03-20 21:10

Kosciol_Janow (5).jpgPodczas zakładania nowego miasta Janowa, proboszczem w Złotym Potoku był ks. Florian Silnicki, który w 1700 r. na ziemi darowanej mu prze Jana Aleksandra Koniecpolskiego wzniósł kaplicę z drzewa p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętrzej Marii Panny. W pierwotnym stanie kaplica utrzymywana była z ofiar mieszkańców Janowa do 1877 r. Przy kaplicy nie mieszkał żaden kapłan. Kiedy po latach kaplica chyliła się ku upadkowi, proboszcz parafii potockiej ks. Janikowski postanowił wznieść nową murowaną świątynię. Nowa kaplica została konsekrowana 3 lipca 1879 r. przez ks. Tomasza Teofila Kulińskiego, biskupa kieleckiego. Po kilku latach postanowiono rozbudować świątynię o dwie kaplice, zakrystię i większe prezbiterium, dlatego 11 czerwca 1878 r. po stosownym nabożeństwie poświęcono i położono kamień węgielny. 12 grudnia 1910 r. ks. Augustyn Łosiński, biskup kielecki zobowiązał wikariusza potockiego ks. Jana Bochenka, do rezydowania przy kościele w Janowie, udzielania chrztów, ślubów itp. W 1912 r. kościółek filialny w Janowie został parafilanym. Został jednak zniszczony w czasie I wojny światowej (8 grudnia 1914 r.) pociskami armii niemieckiej. Nabożeństwa były odprawiane w prowizorycznej kaplicy, urządzonej w plebańskiej stodole. Dopiero w 1917 r. staraniem ks. Romana Pachelskiego wyremontowano prowizorycznie kościół i wznowiono w nim sprawowanie służby Bożej. Jednak osłabione pożarem mury groziły zawaleniem, dlatego w 1919 r. przerwano odprawianie w nim liturgii. Na wiosnę 1921 r. po usunięciu starych murów, ks. Jan Widłak rozpoczął budowę nowego kościoła według planu inżyniera Nowakowskiego z Kielc. Kierunek nowego kościoła został zmieniony. Obecnie kościół zwrócony jest wielkim ołtarzem na południe, zaś frontem na ulicę w stronę rynku. 22 maja 1921 r. w uroczystość Trójcy Świętej odbyło się poświęcenie kamienia węgielnego, którego dokonał ks. Aleksander Cugowski dziekan żarecki. Już 25 czerwca 1922 r. ks. Jan Widłak dokonał uroczystego poświęcenia nowo zbudowanej świątyni, a konsekrował ją biskup Teodor Kubina 7 czerwca 1931 r, po wyposażeniu wnętrza. W 1945-49 kościół otrzymał, staraniem ks. Ignacego Drzazgi, nową polichromię. Kolejny raz ściany świątyni pokryto nową polichromią w 1980 r. za ks. Czesława Spyrzyńskiego. Staraniem ks. Stanisława Sikory została wybudowana na przełomie lat 80 i 90 kaplica mszalna w Piasku. Ks. Mirosław Siółko w 1992 r. sprawił do prezbiterium witraże, stały marmurowy ołtarz i ambonkę, oraz przeprowadził kapitalny remont plebani.

ZACHOWANE IMIONA I NAZWISKA KAPŁANÓW PRACUJĄCYCH W PARAFII P.W. NIEPOKALANEGO POCZECIA NAJŚWIĘTRZEJ MARII PANNY W JANOWIE

Od 12 XII 1910 - ks. Jan Bochenek (wikariusz złotopotocki), R. 1917 ks. Roman Pachelski, R. 1921 ks. Jan Widłak, R. 1925-28 ks. Jan Massalski, R. 1928-29, ks. Antoni Materny, R. 1928-1940 ks. Leon Kuchta - zginął zamordowany w Oświęcimiu, R. 1940 (VIII-X) ks. Walerian Bylka, R. 1940-45 ks. Antoni Chilomer, R. 1945-49 ks. Ignacy Drzazga, R. 1949-66 ks. Roman Pietrusiński, R. 1966-84 ks. Czesław Spyrzyński, R. 1984-90 ks. Stanisław Sikora, R. 1990-do chwili obecnej ks. Mirosław Siółko.

 
2016-03-20 21:09

Kosciol_Zuraw (6).JPGKościół parafialny p.w. św. Bartłomieja. Parafia istniała już w latach 1411-33. Obecny kościół wzniesiono w 1440 r, wzmiankowany ok. 1470 r. jako murowany z kamienia. W roku 1560 znalazł się w rękach socynianów, w początku XVII w. z powrotem katolicki. Wielokrotnie niszczony przez pożary i gruntownie przebudowywany. Wnętrze odnowione ok. 1769. W latach 1885-86 świątynia została powiękoszona przez wydłużenie nawy i dobudowę wieży od zachodu. W czasie działań wojennych 1914-15 zniszczono dach i hełm wieży, które wkrótce odbudowano. W latach 1952-55 dobudowano kaplice po bokach nawy. Bez wyraźnych cech stylowych. Kościół jest orientowany, murowany i potynkowany. Jednonawowy, z prezbiterium zamkniętym ścianą prostą. Przy prezbiterium od południa znajduje się prostokątna zakrystia, nad nią empora, dostępna kręconymi drewnianymi schodami, otwarta do kościoła wysoką, półkoliście zamkniętą arkadą. Nawa szersza od prezbiterium, z dwiema kaplicami po bokach, o rzutach zbliżonych do kwadratu i z dwukondygnacjową wieżą od zachodu. W prezbiterium sklepienie kolebkowe, wydzielone niepełnym belkowaniem przechodzącymi na ściany nawy, nakrytej pozornym sklepieniem o łuku segmentowym. Tęcza o łuku półkolistym podwyższonym, z krucyfiksem barokowym. Na zewnątrz elewacje podzielone lizenami, w zwieńczeniu ścian profilowany gzyms. Okna zamknięte odcinkowo. Dachy dwuspadowe, kaplic trójspadowe, pobite blachą, hełm wieży z podwójnym przezroczem. Ołtarze:

- główny manierystyczny ok. 1620-30, gruntownie przerobiony w XIX w. (m.in. dodanie cokołu, arkady nad obrazem i zwieńczenia stanowiącego pierwotnie część cokołową tegoż lub innego ołtarza), ujęty w pary kolumn, z posągami trzech nieokreślonych świętych biskupów i papieża oraz aniołów, dekoracja przye 3 tercja w. XVII, przerobiony, o bogatej dekoracji ornamentem chrząstkowo-małżowozdobiona ornamentem okuciowym i roślinnym; gloria z Duchem Św. w postaci gołębicy w zwieńczeniu i obraz św. Bartłomieja nowsze; tabernakulum i tron eucharystyczny neobarokowe, zapewne z końca w. XIX, metalowe;

- boczne o cechach barokowych i neogotyckich, w. XIX, w nich posążki czterech ewangelistów, późnobarkowe, zapewne przed 1769;

- w kaplicy południowej ołtarz barokowy, zapewninowym, przeniesiony z kaplicy cmentarnej Św. Barbary. Ambona neobarokowa, zapewne po 1886. Ławki o cechach pseudoklasycystycznych, koniec w. XIX. Chrzcielnica przyścienna z czarnego marmuru, barokowa w. XVIII.

 

KAPLICA CMENTARNA p.w. św. Barbary istniała w XVI wieku. Obecna z 1702. Orientowana, murowana z cegły i kamienia łamanego, potynkowana. Jenonawowa, z prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Nawa na rzucie prostokąta, szersza od prezbiterium, z prostokątną zakrystią od południa. Prezbiterium nakryte sześciodzielną kopułą, w nawie pozorne sklepienie o łuku segmentowym. Ponad tęczą krucifiks z w. XVII. Elewacja zachodnia z wysokim trójkątnym przyczókiem; wejście zamknięte trójbocznie w przyczółku okrągłe okienko. W zwieńczeniu ścian drewniany, profilowany gzyms. W ścianach bocznych okna w drewnianych obramieniach, zamknięte łukami segmentowymi. W wejściu od zachodu dwuskrzydłowe drzwi klepkowe. W prezbiterium znajduje się epitafium marmurowe Józefa Leskiego, szambelana królewskiego (zm 1831 r).

2016-03-20 20:30
2016-03-20 18:57

Mlyn_Kolaczew (10).JPGJeden z wielu drewnianych młynów wodnych, które usadowione były na rzece Wiercicy. Od wieków kołacze koło wodne, którego kołatanie utrwaliło się w nazwie. I choć dzisiaj jest młynem elektrycznym to nazwa Kołaczew została, przypominając o jego pracy dla powszechnego dobra.. Jest jednym z najstarszych młynów w historycznej miejscowości Złoty Potok. Źródła historyczne podają, iż w roku 1473 młyn z młynarzem Piotrem Palisem był własnością Piotra Potockiego herbu Szreniawa. Obecny młyn powstał w 1807 roku na miejscu tego starego młyna, jako młyn należący do dworu i pracujący na jego potrzeby. Na mapie Królestwa Polskiego z 1839 r. młyn funkcjonuje pod obecną nazwą Kołaczew. W czasach Raczyńskich zarządcą młyna był M. Chruściel, a w latach międzywojennych dzierżawiła i użytkowała go jego córka. Po drugiej wojnie zakład został objęty ustawą nacjonalizacyjną i przejęty w użytkowanie przez Gminną Spółdzielnię Produkcyjną. W latach 50 XX w. zdemontowano koło wodne a młyn przerobiono na zasilanie elektryczne. Urokliwe położenie wpływa na wyobraźnie i stwarza niezapomniany klimat dawnych czasów. Przy zabytkowym młynie przebiega śląski szlak architektury drewnianej.

2016-03-20 18:50

Schronisko_PTT (3).JPGDom drewniany wzniesiony w 1935 roku (na wydzielonej działce leśnej przy Pstrągarni Raczyńskich), przez górali sprowadzonych przez hrabiego Karola Raczyńskiego w celu utworzenia w Złotym Potoku I Schroniska Jurajskiego i siedziby powstałego tutaj oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, którego członkiem i prezesem oddziału był Hr. Karol Raczyński. Po wyburzeniu przez Hr. Stefanię Raczyńską domku stróżów stawowych przy Skale z Krzyżem (ponieważ stał na żyle wodnej i kolejne żony nadzorcy pstrągarni umierały na raka), przeniesiono tymczasowo do ,,góralówki" rodzinę nadzorcy stawowego p. Karonia. Zajmował on z rodziną dolną kondygnację, a piętro służyło w dalszym ciągu jako Schronisko Jurajskie. Powyżej domku przy 300 letnim dębie powstał sad i ogród. Od 1939 do 1945 roku domek spełniał funkcję miejsca przerzutowego dla ukrywających się przed hitlerowcami osób, m.in. z Powstania Warszawskiego. Do 9 listopada 1944 roku w podsufitce ganku przechowywana była broń, której użył oddział partyzancki Armii Krajowej pod dowództwem por. ,,Twardego" w udanej zasadzce na kata miejscowej ludności, żandarma hitlerowskiego z Żarek - Juliana Schuberta zwanego ,,krwawym Julkiem". Wyrok na hitlerowcu wykonano przy ,,Diabelskich Mostach". Domek do 1946 roku posiadał nad gankiem balkon, a do 1999 roku kryty był gontem. Po wojnie domek został włączony do utworzonego Państwowego Gospodarstwa Rolnego w skład którego weszła Pstrągarnia Raczyńskich wraz z przyległym terenem na którym stał domek. W 1947 roku po remoncie zakwaterowano w nim na piętrze 2 rodziny, oprócz mieszkającego wcześniej na parterze p. Karonia, pracowników PGR-u obsługujących pstrągarnię p. Teperskich i p. Jaworskich. Po powstaniu Wojewódzkiego Ośrodka Postępu Rolniczego i wybudowaniu bloków w Złotym Potoku, przeniesiono do nich rodziny a domek na Pstrągarni służył jako biuro. Po wybudowaniu nowego budynku wylęgarni na Pstrągarni w latach osiemdziesiątych, przeniesiono tam biuro a budynek goralówki stał przez pewien czas pusty. Po kilku latach został wyremontowany i WOPR umieścił w nim kuchnię przykładową wiejskiego gospodarstwa domowego. Opiekunem domku do 1995 roku został pracownik WOPR - Ireneusz Bartkowiak a domek dostał nową nazwę ,,domek Pstrąg" z względu na tradycję związaną z pstrągiem. Po zmianie nazwy WOPR-u na ODR i przeniesieniu siedziby firmy z Pałacu w Złotym Potoku do Częstochowy Ośrodek Doradztwa Rolniczego wydzielił działkę na którym stał domek i zatrzymał go jako domek socjalny wynajmowany dla pracowników i innych osób pragnących spędzić tutaj urlop. Domkiem opiekuje się obecnie pracownica ODR p. Wnęk. W 1998 roku o przekazanie domku ,,Pstrąg" na Pstrągarni wystąpił Urząd Gminy Janów. Domek decyzją wojewody został skomunalizowany, ale po odwołaniu się ODR-u od decyzji dopatrzono się błędów prawnych i ,,góralówka" pozostała w zarządzie ODR Częstochowa. W 1999 roku ODR zerwał z domku stary gont i pokrył go papą. Od tego czasu domek jest nie używany i stoi pusty.

2016-03-20 18:46

Zarząd Dóbr Hr. Raczyńskich - obecnie siedziba Nadleśnictwa Złoty Potok

2016-03-20 18:44

Gospodarstwo Rolne Raczyńskich - obecnie stajnia Wiking

2016-03-20 18:36

Palac_Raczynskich (11).jpgDwór najprawdopodobniej z roku 1581, przebudowany w formę piętrowej kamienicy przez Jana Silnickiego – protestanta, na miejscu istniejącego wcześniej w tym miejscu dworu obronnego z wieżą, wybudowanego przez Jelitczyków, a przejętego później przez Szreniawitów (Potockich). Dwór wymieniony jako zamek odsprzedał w 1625r. następny właściciel Jan Koryciński – Stanisławowi Koniecpolskiemu, który przekazał go bratankowi Janowi Koniecpolskiemu – założycielowi Janowa. Kolejnymi właścicielami zamku byli Potoccy, a następnie nadaniem carycy Katarzyny II przejęli go Książęta Kurlandzcy – Bironowie, którzy nie mieszkali w Potoku. Niezamieszkały zamek stopniowo podupadał i następni właściciele Szaniawscy, a później Pruszkowie nie remontowali go i mieszkali tylko w części budynku. W 1829r. zamek nie nadawał się do zamieszkania, dlatego Stanisław Leski wybudował obok dworek parterowy w którym mieszkali kolejni właściciele Potoku – Skarżyńscy i Pintowscy. Posiadłości potockie były wtedy zadłużone a zamek stał w tym czasie pusty i obracał się w ruinę. W 1851r. dobra złotopotockie zakupił generał hr. Wincenty Krasiński i on przebudował w roku 1856 zamek w rezydencje pałacową w stylu pseudoklasycystycznym z elementami neorenesansowymi. Rok później w 1857r. wraz r rodziną spędzał tutaj wakacje Zygmunt Krasiński. Jesienią zmarła najmłodsza córka poety – 4-letnia Elżbietka, pochowana w kościele w Złotym Potoku. Pałac od tej pory stał nie zamieszkały aż do roku 1877, kiedy to sprowadziła się tutaj starsza córka Zygmunta Krasińskiego – Maria Beatrix, która wyszła za mąż za hr. Aleksandra Raczyńskiego. Pałac został wtedy wyremontowany i doposażony w meble, obrazy i sprzęty. Po jej wczesnej śmierci od 1886r. do 1903r. w pałacu mieszkał plenipotent małoletniego wnuka poety Karola Raczyńskiego - Tadeusz Dzierżykraj – Morawski herbu Nałęcz. Pałac od 1903r. do 1905r. został gruntownie przebudowany wg. projektu Jana Heuricha i Zygmunta Hendla. Hrabia Karol Raczyński ożenił się z Księżną Stefanią Czetwertyńską i przygotował pałac jako swoje gniazdo rodzinne. Front zwrócony na zachód zdobi pięcioosiowy ryzalit, zakończony trójkątnym przyczółkiem z kartuszem herbowym. W północnym skrzydle znajdowała się romantyczna wieża, którą ze względów strategicznych rozebrano w połowie 1939r. Przed portykiem, zdobiącym główne wejście do pałacu ustawione są dwa marmurowe lwy, podtrzymujące tarcze herbowe: Nałęcz (przewiązka) – Hrabiów Raczyńskich i Czetwertyński I (Święty Jerzy zabijający smoka) – Książąt Czetwertyńskich. Były one ukryte na czas wojny i zakopane w miejscu w którym stoją. Po wkroczeniu hitlerowcy zajęli pałac i przenieśli hrabiów Raczyńskich do dworku. W 1944r. wysiedlili hrabiów do Częstochowy, aby nie widzieli dokonywanej kradzieży. Najcenniejsze wyposażenie pałacu wywieźli Niemcy w 1945r. Resztę zniszczyli po wkroczeniu Rosjanie rozpalając w pałacu resztkami mebli ognisko, aby się ogrzać. Władze komunistyczne zabroniły Raczyńskim po wojnie powrotu do Złotego Potoku pod groźbą aresztu, a dobra złotopotockie zostały rozparcelowane jako pierwsze w kraju. Ostatni właściciel Złotego Potoku hrabia Karol Raczyński – wnuk Zygmunta Krasińskiego zmarł w nędzy ze zgryzoty w Łodzi w 1946r. i został pochowany w złotopotockim Kościele. Jego żona Stefania z Czetwertyńskich wyjechała po jego śmierci do Anglii. Pozwolono Jej zabrać ze sobą tylko jedną walizkę. Po wojnie w pałacu mieściło się Technikum Rolnicze, później Wojewódzki Ośrodek Postępu Rolniczego a obecnie oddział Zespołu Parków Krajobrazowych i niewielka wystawa przyrodnicza. Po wojnie budynek był 4-krotnie remontowany. Pałacowy hol parteru zdobią pary kolumn i dekoracja stiukowa. Zachowała się drewniana klatka schodowa oraz na piętrze część boazerii przytrzymującej tapety z materii. Pozostały także szafy biblioteczne i kredens kuchenny oraz nieliczne meble i obrazy eksponowane w Dworku Krasińskiego.. Pałac jest własnością Skarbu Państwa. Nikt z bezpośrednich właścicieli Pałacu, ani ich dzieci nie żyją, istnieją jedynie skoligaceni z Raczyńskimi spadkobiercy z rodu Dębińskich.

2016-03-20 18:26

Dworek_Krasinskich (24).JPGDworek najprawdopodobniej został zbudowany w 1829r. przez Stanisława Leskiego – herbu Gończa, siostrzeńca poprzedniego właściciela Potoka od 1815r. Michała Pruszaka – herbu Leliwa, pułkownika wojsk napoleońskich. W 1839r. jako właściciel Potoku figuruje pułkownik Feliks Skarżyński, a w rok później w 1840r. dobra Potockie zakupuje na licytacji kapitan Cyprian Pintowski. Poeta polskiego romantyzmu Zygmunt Krasiński przebywał na Jurze trzykrotnie. Po raz pierwszy 12 października 1849r. wraz z żoną i ojcem złożył wizytę na Jasnej Górze i zwiedzał okolice Częstochowy. Jura tak spodobała się Krasińskim, że jego ojciec generał hr. Wincenty Krasiński nabył dobra złotopotockie 21 lipca 1851r. od kapitana Cypriana Pintowskiego, a Zygmunt po raz pierwszy odwiedza Potok 16 grudnia 1852r. przejazdem w towarzystwie hr. Lubomirskiego.. Na dłużej poeta przebywał w dworku wraz z rodziną od 29 lipca do 22 września 1857r. W Potoku zmarła wówczas 12 września najmłodsza córka Zygmunta Krasińskiego – 4-letnia Elżbietka. Po tej tragedii poeta wyjechał do Paryża i nigdy już nie powrócił do kraju. Tutaj był jego ostatni pobyt w ojczyźnie. Dworek parterowy, zbudowany w stylu klasycysty- cznym na planie prostokąta o dziewięcioosiowej elewacji frontowej z gankiem wspartym na dwóch parach kolumn toskańskich. Budynek kryty dachem naczółkowym, podbity gontem. W 1952r. po pożarze, wnętrze zostało przebudowane z zachowaniem układu dwutaktowego a schody na poddasze przeniesione z zewnątrz do środka. Dworek służył wtedy jako budynek mieszkalny dla nauczycieli Technikum Rolniczego zlokalizowanego w Pałacu Raczyńskich. Obecnie w dworku mieści się Muzeum Zygmunta Krasińskiego, gdzie eksponowane są przedmioty osobistego użytku poety, meble pałacowe, obrazy i pianino marki Erard, wybierane w Paryżu dla muzy poety Delfiny Potockiej przez Fryderyka Chopina.

2016-03-20 18:17

Kosciol_ZP (4).jpgLegenda głosi, że fundatorem pierwszego drewnianego kościoła w Potoku mógł być w 1 poł. XII w. palatyn Bolesława Krzywoustego Piotr Dunin Włostowic herbu Łabądź, sławny budowniczy wielu kościołów m.in. w Małopolsce i na Śląsku. Kościół murowany pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Złotym Potoku wzniesiony został staraniem Bartosza Odrowąża ze Sprowy w roku 1298. Pisemną erekcję kościół otrzymał w roku 1310 lub 1314 od biskupa krakowskiego Jana Muskaty. W 1326 r. pleban Szymon z Potoka płacił 5 skrojcy świętopietrza, parafia znajdowała się w dekanacie irządzkim, zaś w 1335 r. w lelowskim. Obecny kościół wzmiankowany był w roku 1470. W tym czasie Potok należał do braci: Jana, Piotra, Sterana i Feliksa Szreniawitów. W XV wieku parafia złotopotocka szczyciła się rozległym okręgiem parafialnym i znaczną liczbą osad przynależących do parafii, bo aż dziwięcioma: Potokiem, Wolą Ponicką, Siedlcem Wielkim, Siedlcem Podgórnym, Pabianicami, Piaskiem, Czepurką, Skowronowem i Mirosławicami. Dane te podobnie jak patrocinum oraz usytuowanie świątyni i nazwa miejscowości przemawiają za wczesną metryką tutejszego kościoła. Pod koniec XVI wieku Jan Silnicki zmienił świątynię w zbór protestancki administrowany przez Wincentego Zaprzańca. Odzykany przez katolików w 1601 roku. Na przełomie XVI/XVII w. przy kościele istniała szkoła parafialna. W ciągu wieków świątynia przebudowywana była wielokrotnie. W drugiej ćwierci wieku XVII dobudowano kaplicę Matki Bożej. W latach 1764-1767 podwyższono nawę. W połowie XIX wieku dobudowano kaplicę Krasińskich. W kaplicy grobowej kościoła znajdują się szczątki córki Zygmunta Krasińskiego Elżbietki zm. 12 września 1857 r., Rogerka Raczyńskiego zm. 29 października 1906 r., Edwarda Marii Raczyńskiego zm. 26 grudnia 1910 r., Konstantego Raczyńskiego zm. 29 listopada 1924 r., oraz hr. Karola Rogera Raczyńskiego zm. 29 listopada 1946 r. W 1880 roku rozebrano osobno stającą dzwonnicę (od wschodu). W 1884 r. (13.VI.) dzięki fundatorce Marii Krasińskiej rozpoczęto gruntowny remont kościoła, który powiększono wg planów budowniczego Wincetego Rakiewicza. W roku 1922 ze składek parafian wybudowano dom parafialny - organistówkę. W roku 1954 dokonano kolejnego gruntowego remontu wieży kościelnej i malowania kościoła. W 1984 roku staraniem ks. Jana Szkoca m.in. wykonano witraże. W 1998 r. w prezbiterium położono marmurową posadzkę, a drewniany ołtarz soborowy zmieniono na marmurowy.

 

ZACHOWANE IMIONA I NAZWISKA KAPŁANÓW PRACUJĄCYCH W PARAFII P.W. ŚW. JANA CHRZCICIELA W ZŁOTYM POTOKU

R. 1325-1327 ks. Szymon z Potoka, R. 1378 ks. Czesław z Potoka, R. 1385 kapelan ks. Sędziwój z Potoka, R. 1477 ks. Jan z Potoka, R. 1529 ks. Jan z Oświęcimia, R. 1532-1542 ks. Feliks Silnicki, (pod koniec XVI w. Jan Silnicki zmienił świątynię w zbór protestancki administrowany przez byłego księdza katolickiego Wincentego Zaprzańca. Odzyskany przez katolików w R. 1601). R. 1630-1648 ks. Jan Wilczkiewicz, R. 1648-1658 ks. dr fil. Jan Makowiecki, R. 1658 ks. Maciej Sitecki, R. 1700 ks. Florian Silnicki, R. 1725 ks. Antoni Zaleyski, R. 1727-1757 ks. Józef Kaczkowski - kanonik kamieniecki. Rozpoczął w 1734 r. metryki chrztów, ślubów i zmarłych. Komendarzem był przy nim Józef Pluciński, w 1749 r. wikarym był ks. Wawrzyniec Rozner, R. 1757 +1796 ks. dr fil. Bonawentura Trąbski - były profesor Uniwersytetu Krakowskiego, wicedziekan lelowski, (wikariusz 1764 + 1788 ks. Franciszek Kątkiewicz, senior 1778 + 1783 ks. Jan Klichowski) R. 1788 ks. Józef Tobolski, R. 1792-1800 ks. Józef Aleksander Jaxic, R. 1836-1847 ks. Józef Piekarski, R. 1847-1899 ks. Ludwik Janikowski, R. 1879 wikariusz ks. Franciszek Pruszyński, R. 1889 ks. Franciszek Zientara podpisuje metryki, R. 1890 ks. Tomasz Frelek, R. 1892 ks. Wojciech Pisula, R. 1892-1894 ks. Emilian Biernacki, R. 1894 ks. Józef Urbański podpisuje metryki, R. 1894-1910 ks. Ludomir Olszewski, R. 1910 ks. Stanisław Kupczyński, wikary ks. Jan Bochenek R. 1910-1917 ks. Aleksander Cugowski, R. 1917-1924 ks. Marian Pankowski, R. 1925-1927 ks. Antoni Wenikajtys, R. 1927-1928 ks. Wiktor Orżanowski, R. 1928 i 1933 krótko administruje ks. Leon Kuchta z Janowa, R. 1928-1933 ks. Stanisław Leon Gurbiel, R. 1933-1934 ks. Marian Zbierski, R. 1934-1973 (+1977) ks. Stanisław Wdowicki (Prefekci: 1962-1965 ks. Stanisław Kochel, 1968-1972 ks. Czesław Chwał, 1973/74 ks. Wiesław Stefański ) R. 1973-1986 ks. Jan Szkoc (Prefekci: 1975/76 ks. Tadeusz Korgul, 1977/78 ks. Zbigniew Kuba, 1979/80 ks. Witold Grzyb, 1981/82 ks. Stanisław Straż, 1983 ks. Henryk Centkowski, 1984/86 ks. Stanisław Gancarek) R. 1986-2001 (+14.09.2007) ks. Józef Kordas (Prefekci: 1986/87 ks. Ryszard Słowikowski, 1988 ks. Piotr Musiał, 1989/90 ks. Piotr Bedarz, 1991/92 ks. Jan Koclęga, 1993/94 ks. Andrzej Gruca, 1995/96 ks. Stefan Leśniewski, 1997/1999 ks. Tomasz Knop, 2000/02 ks. Grzegorz Pałka) R. 2002 ks. Ryszard Marciniak (Prefekci: 2003/05 ks. Michał Rydz, 2006-obecnie ks. Grzegorz Słaby). Z parafii pochodzą: ks. Albin Stanisław Nocuń OSPPE (1948), ks. Wincenty Jan Cykowski OSPPE (1948), ks. Marian Pabiasz (1964), ks. Zbigniew Biedroń (1981) Opracował Krzysztof Lampa

2016-03-20 18:10

Zamek_Ostreznik (3).jpgW 1386 roku Wojciech z Potoka herbu Jelita – właściciel Potoku, występuje jako rycerz w świcie księcia Władysława Opolczyka, gdy ten odwiedzał swoje opolskie posiadłości w Woźnikach. Wojciech był właścicielem Potoka, Trzebniowa oraz Mokrzeszy i on prawdopodobnie zaczął budowę zamku na Ostrężniku , być może na polecenie i za pieniądze księcia Władysława. Zamek był jak na owe czasy bardzo obszerny. Składał się z zamku dolnego i górnego, oddzielonych od siebie głęboką fosą wypełnioną wodą , z górnego nieczynnego już dzisiaj źródła. Zamek górny mieścił się na wysokiej, urwistej od strony północnej skale i zajmował obszar o pow. 1.500 m². Długość murów obwodowych wynosiła 144 m. Otaczały one pomieszczenia mieszkalne o układzie amfiladowym. W południowej części wznosiła się, wystająca na zewnątrz murów, obszerna, czworokątna baszta o wymiarach 6 x 9 m ( widoczna jeszcze dzisiaj), pod którą znajdowały się zasypane obecnie podziemia. Od strony południowej stok opada do głębokiej fosy. Poza nią znajdował się zamek dolny o pow. ok. 7.200 m². Prowadzone badania ujawniły przygotowany do budowy usypany w sterty kamień wapienny oraz ceramikę i monety z okresu Cesarstwa Rzymskiego. Najprawdopodobniej Zamek na Ostrężniku funkcjonował krótki okres i został zburzony w 1391 r. przez ekspedycję karną wysłaną z Krakowa przez króla Władysława Jagiełłę przeciwko księciu Władysławowi Opolczykowi, który trudnił się również rozbojem (raubritterstwem) i na jego polecenie zaufany rycerz Wojciech z Potoka, za pomocą swoich ludzi grabił karawany kupieckie ciągnące tutaj bursztynowym szlakiem z Gdańska przez Kalisz do Krakowa (stąd podania o zbójnikach na zamku). Karawany nocowały w Potoku bowiem tutaj kończyła się obszarowo małopolska, a na obrzeżu wsi przy tzw. Wielkiej Drodze (obecnie Kościuszki) stało 6 karczm z noclegowniami dla karawan. Jeszcze zapiska sądowa z 1473 r. podaje 2 karczmy należące do Anny Potockiej herbu Jelita z karczmarzami: Baduchem i Mikmidejem, oraz 2 karczmy należące do Piotra Potockiego herbu Szreniawa z karczmarzami: Krzeczułą i Żyłką, a także 2 wspólne karczmy wspomnianych współwłaścicieli Potoka z karczmarzami: Wojdyłą i Kozą. Za Potokiem na Woli Ponikowej (obecnie Poniku) przeprawiano się przez bród na Wiercicy i pobierano opłaty celne (myto) na granicy małopolski. Władysław Jagiełło w 1391 r. przejmuje zamek Ostrężnicki dla korony i przekazuje ruinę w dzierżawę Janowi ze Szczekocin (Herbu Odrowąż) - kasztelanowi lubelskiemu. Ten jednak, nie związany z terenem nie przebywa tutaj i nie odbudowuje zamku dlatego popada on w dalszą ruinę. Zamek na Ostrężniku jest najbardziej tajemniczą warownią na Szlaku Orlich Gniazd, gdyż nie zachowały się żadne pisane wzmianki na jego temat. Dzisiaj z zamku zostały jedynie resztki baszty i murów oraz przyziemia. Żywe są natomiast legendy o ukrytych na zamku skarbach. Od kilku lat prowadzone są na zamku badania archeologiczne, które wykazały, iż na miejscu zamku dolnego istniała wcześniej osada z okresu Cesarstwa Rzymskiego o czy świadczą wykopane resztki ceramiki i monety.

bip.jpgbip_zaloba.jpg

epuap.jpgepuap_zaloba.jpg

facebook.jpgfacebook_zaloba.jpg

dotacje_oze.png

dotacje_azbest.png

spoldzielnia_socjalna1.png

zwiazek_gmin.jpgzwiazek_gmin_zaloba.jpg

partnerstwo.jpgpartnerstwo_zaloba.jpg

rlgd.png

zespol_szkol.jpgzespol_szkol_zaloba.jpg

siedlec.jpgsiedlec_jesien.jpgsiedlec_lato.jpgsiedlec_wiosna.jpgsiedlec_zaloba.jpg

schronisko.jpgschronisko_zaloba.jpg

rzut_podkowa.jpgrzut_podkowa_jesien.jpgrzut_podkowa_lato.jpgrzut_podkowa_wiosna.jpgrzut_podkowa_zaloba.jpg

Dane kontaktowe:

Urząd Gminy w Janowie, ul. Częstochowska 1; 42-253 Janów, tel. 34 3278048, 34 3278501, 34 3278502, 34 3278503, fax. 34 3278081, e-mail: gmina@janow.pl,
Skrytka odbiorcza ePUAP: /ris4l98i9c/skrytka

Copyright (c) 2016 Urząd Gminy w Janowie. Wszelkie prawa zastrzeżone Strony internetowe TRUSTNET